Heb je in februari een roodborstje in je tuin gespot en meteen gedacht: “Ach, laat ik deze fladderende vriend eens lekker verwennen met wat brood”? Wacht! Niet zo snel – want tuinliefhebbers maken verrassend vaak een fout die onze geliefde roodborstjes allerminst helpt. Sterker nog: dat stukje brood dat zo onschuldig lijkt, kan ronduit riskant zijn!
De roodborst in de winter: opvallende gast aan huis
Roodborstjes zijn vooral in de winter bijzonder zichtbaar in onze tuinen. Wanneer de bomen hun bladeren hebben verloren en het buiten guur en kaal oogt, duiken deze zangvogeltjes vaker op rond onze huizen. Tijdens de rest van het jaar leven ze van insecten, maar zodra die schaars worden, zoeken ze het dichter bij de mensen en laten zich wat makkelijker zien.
- Deze plek in huis laat je orchideeën spectaculair bloeien – bijna niemand weet dit
Deze plek in huis laat je orchideeën spectaculair bloeien – bijna niemand weet dit
- Geen Karcher meer: deze terrasreiniger verwijdert groene vlekken in één dag
Geen Karcher meer: deze terrasreiniger verwijdert groene vlekken in één dag
- De roodborst, met zijn kenmerkende oranje borst, is één van de meest herkenbare vogels van Europa.
- Dit melodieuze vogeltje wordt geliefd om zijn zang en staat symbool voor hoop en een nieuw begin.
- In tegenstelling tot veel andere soorten zijn roodborstjes doorgaans standvogels en verdedigen ze hun territorium moedig, zelfs hartje winter.
Voeden in de kou: wat gaat er vaak mis?
De wintermaanden zijn zwaar voor het roodborstje. Het vogeltje weegt amper enkele tientallen grammen en moet, als de insecten verdwijnen, overschakelen naar bessen, kleine vruchten of zaden. Niet gek dus dat veel dierenliefhebbers hun tuin openstellen met voedertafels en lekkere hapjes.
Maar pas op: hier gaat het vaak fout. Een veelvoorkomend gebaar – een stukje brood buiten leggen – blijkt volgens experts juist gevaarlijk te zijn! James Ewens van Green Feathers waarschuwt hiervoor: “Brood kan echt slecht zijn voor vogels.”
- Stukken droog brood kunnen leiden tot verstikkingsgevaar, zelfs als je ze klein maakt.
- Brood zwelt op in de maag van de vogel – dat is niet alleen ongemakkelijk, maar simpelweg schadelijk.
- Roodborstjes (en andere vogels) hebben geen maag die is aangepast om brood te verteren. Bij hen loopt het letterlijk niet lekker.
Daar houdt het niet op: brood schimmelt in de winter bijzonder snel. Zo’n schimmelige hap kan bij vogels spijsverteringsproblemen veroorzaken en nare gezondheidsrisico’s opleveren. Niet zo’n smakelijk idee voor onze gevederde tuinbezoekers!
Waarom schimmel zo’n sluipmoordenaar is
Schimmel is listig en duikt sneller op dan je denkt – vooral op vochtige winterdagen. Gooi je voedselresten of oud brood op de composthoop, dek deze dan goed af. Zo voorkom je dat onbedoelde schatzoekers als het roodborstje zich hieraan tegoed doen.
De waarschuwing van de kenners is duidelijk: controleer altijd of het voer dat je aanbiedt niet beschimmeld is. Dit geldt voor alles:
- Zaden en stukjes fruit trekken niet alleen vogels aan, maar ook schimmels en bacteriën als ze vochtig worden.
- Als zaden eenmaal nat zijn, kunnen ze binnen 24 tot 48 uur veranderen in een broeihaard van ziektes.
- Bacteriën en parasieten verspreiden zich razendsnel onder vogels die samen van dezelfde voedertafel eten.
Richard Green, vogelvoedingsspecialist, benadrukt dat regelmatig schoonmaken van voedertafels noodzakelijk is. Want ja – een vieze voedertafel is zowat een uitnodiging voor ziektekiemen om ongestoord hun gang te gaan.
- Deze fout maakt je gazon in het voorjaar onherstelbaar dun: maak hem niet
Deze fout maakt je gazon in het voorjaar onherstelbaar dun: maak hem niet
- Dit fruit in je gietwater kan je orchideeën ongemerkt langzaam doden
Dit fruit in je gietwater kan je orchideeën ongemerkt langzaam doden
Wat dan wel voor het roodborstje?
Wil je het roodborstje echt plezier doen? Zet de volgende lekkernijen klaar:
- Gedroogde insectenlarven zijn een topfavoriet – lekker dicht bij hun natuurlijke voedingspatroon.
- Zaden scoren altijd goed.
- Kleine stukjes fruit, zoals appel of peer, vallen in de smaak.
Vermijd brood dus op alle fronten – ook al lijkt het nog zo makkelijk en goedbedoeld.
Laatste tip: hou je voederplek schoon, bied (schoon!) fruit, zaden en larven aan, en blijf opletten voor schimmel. Zo geef je deze onvermoeibare muzikant in je tuin écht een gezonde winterboost. Roodborstje blij, jij blij!